USHUAIA / Antarctica

Walvis!!! (EN here below)

Kanonnengebulder, zo klinkt het althans, rolt door de bergen; ik open de ogen en kijk door een smal spleetje slaapzak dat openbleef. De lucht kleurt oranje en geeft een rossige gloed op de sneeuwwitte bergen. Het is middernacht, maar nog klaar, even raakt de zon de horizon en dan klimt ze alweer omhoog. Dan… nog een salvo luide knallen en gerommel in de bergen. Het is gletsjerijs dat kraakt en breekt; duizenden tonnen ijs en sneeuw donderen naar beneden in de zee. We zien vaag een wolk stuifsneeuw opwaaien onder dit natuurgeweld. De pinguïn die sinds een paar uur naast onze slaapzak is komen postvatten, trekt het zich niet aan. Dit is gewone kost voor hem (of haar).

Samen met een tiental anderen kamperen we op Antarctica, afgezet met zodiacs die terugkeerden naar het schip. Slaapzak in overmaatse nylonzak, luchtmatrasje, sneeuw plattrappen in een rechthoekig bedje en klaar is kees. Neen, geen tent. Waar de sneeuw een paar uur terug nog zacht en smoezig was, is die nu keihard bevroren. Gelukkig is de slaapzak van topkwaliteit. Als sanitair is een draagbaar wc meegegeven; niets, maar dan ook niets, mag op het ijs achterblijven na het kamperen. Het wordt een nacht om nooit te vergeten; niet om de zalige slaap (max 2 uurtjes) en ook niet om de kou (het was best aangenaam in de slaapzak) wel om de geluiden van de poolnacht; knallend gletsjerijs, lawines in de bergen, kwetterende pinguïns, het luchtblazen en zacht zingen van de walvissen.

Om 5 uur staan we op, vriend pinguïn neemt wat afstand tijdens het inpakken, het is berekoud, de lucht boven onze hoofden staalblauw, over de poolzee hangt een dikke witte mist. Uit die mist doemen plots drie zodiacs op… ons vervoer terug naar het warme schip.

Helemaal zeker is het niet maar onze pinguïn wijst naar ons of is het een vaarwel-zwaai?

Ushuaia

Goed 7 dagen terug kwamen we aan in Ushuaia, na meer dan 40.000 km zigzaggen door Amerika. Het was een emotioneel aankomen hoewel de stad op zich niet zo bijzonder is. De stad Ushuaia bestaat uit drie delen; een industrieel deel, een toeristisch centrum en tegen de bergen op armoedige wijken waar huisjes opgetrokken worden uit metalen golfplaten en multiplex. Overal wordt de ‘einde van de wereld’ sfeer gecultiveerd. We maken tochten in het Nationaal Park Tierra del Fuego en kamperen langs het Beagle-kanaal in Estancia Haberton; prachtig.

Tijdens een wandeling door de stad stappen we een kantoor binnen dat uitstappen in de regio organiseert. Of ze last-minute opties hebben naar Antarctica? Drie dagen later gaan we aan boord van een schip aan een derde van de prijs. Ge moet niet schoon zijn om sjans te hebben.

10 dagen lang zullen we op zee én op ijs, én op rotsen verblijven. De Drake-passage, de zee-engte tussen Amerika en Antarctica, met de ruwe golven stelt onze magen op de proef, maar eens korter bij de eilanden en het vasteland van Antarctica wordt de zee kalm en zijn de golven minimaal.

We maken tochten op sneeuwschoenen, varen met kajaks en verkennen de omgeving met de zodiak. Vaak onder een stevige zon (maar met striemend koude wind) gaan we langs bij kolonies met honderden pinguïns, zoeken én vinden zeeluipaarden, zien tientallen prachtige vogels, bewonderen orka’s en kruisen het pad van vele, vele, walvissen. Hoewel de grappige pinguïns hartendieven zijn, maken de walvissen toch wel de meeste indruk. Vaak moeder en kalf, samen rondkuierend op zoek naar eten. Een keer komen ze zelfs vlakbij tijdens onze tocht met de kajak; gelukkig respecteren ook zij de regels… afstand houden. Moet het onderstreept dat het buitengewone, prachtige dagen waren?

En ja, er zijn flink wat regels. Er worden heel wat inspanningen gedaan om zo weinig mogelijk inpakt te hebben op de natuur en de dieren. Bij vertrek van én terugkomst op het schip worden laarzen ontsmet, aan land mag je niet knielen of zitten op rotsen of sneeuw, de wandelpaden die pinguïns maken door de sneeuw mag je niet betreden en altijd moet je afstand houden. Bij landingen kan je niet naar wc, mag je niet eten of drinken.

Toch hebben we wat schuldgevoel… ons bezoek, toerisme, is een bedreiging voor het ongerepte continent. Onze gids-ecologiste spreekt ons tegen. Doordat mensen de pracht van het continent zien, is er ook de wil het te beschermen en de olie-boorders, mijnbouwers en krillvissers af te houden. Houden zo.

KRILL

We vernemen dat de walvissenpopulatie zich aan het herstellen is en dat ook de zeehonden het beter doen na de zware bejaging van decennia terug. Het nieuwe gevaar voor de natuur zijn de krill vissers. Onderaan de voedselketen staat krill, een garnaalachtig diertje dat in roze-rode wolken van honderden-duizenden dieren in de Arctische wateren zwemt. Krill is voedsel voor pinguïns, walvissen, vogels…

Jaarlijks worden duizenden tonnen krill opgehaald door gigantische vissersboten; het wordt verwerkt voor vele toepassingen, ook veevoer, voornamelijk voor honden en katten. Jaar na jaar, meer en meer. Alweer… ongebreideld.

Na 10 dagen aan boord nemen we afscheid van een paar nieuwe vrienden en van een prachtig continent. Een onverwacht en wonderlijk staartje aan onze trans-Amerika. Beduusd en onder de indruk vinden we onze camper netjes terug; ook Altai staat vrolijk te kwispelen bij het weerzien. Alvast iemand die blij is… 😉

Beklijvende herinneringen:

Wat blijft hangen na 40.00O km dwars doorheen een continent? Alvast deze 10 ‘waarnemingen’…

Het is mogelijk met 2 (3) te leven op slechts een paar vierkante meter oppervlakte in een camper. Geen geweld werd gepleegd, geen blauwhelmen nodig 😉
Op het chassis (😉) na is de Nissan Navarra toch een stevig tuig. De pick-up was trouw onze kilometervreter en off-road kameraad. Nog even volhouden hé.
Altai, onze dierbare hond, was en is toegevoegde waarde, timide overdag maar actief wakend s ’nachts; ook al was het overgaan van landsgrenzen niet altijd eenvoudig.
Nieuwe technologie, Whatsapp en co, laten toe bijna OVERAL contact te hebben met het thuisfront. Kaart en kompas… totaal verleden tijd met de GPS.
De smartphone regeert --overal ter wereld - het leven van jongeren, van diepste plek in de jungle tot de hoogste vulkaantop is hun blik gericht op het 50 vierkante centimeter scherm.
Lokale klederdracht bestaat quasi niet meer. Baggy jeans in Brussel? Ook baggy jeans in Santiago of Ushuaia. Strakke topjes en (te) korte T-shirts in Dilbeek… net zo in Mexico-City en Calgary. Global ‘wegwerp’ fashion is een feit.

Maar dan (nog) ernstiger…

7. Plastiek is overal. We vonden plastiek flesjes in kleine zijarmen van de Amazone-rivier en op de toppen van vulkanen. Ook in de magen van (baby)pinguïns … plastiek

8. De meeste mensen deugen. Waar we ook kwamen, we werden steeds hartelijk en welwillend onthaald. Niet één keer werden we bedreigd of voelden we ons onveilig. Waarschijnlijk hebben we geluk gehad, maar toch… de meeste mensen deugen.

9. De mensheid is gevaarlijk. Waar individuen blijken te deugen… als mensheid zijn we razend gevaarlijk voor mekaar en voor de natuur. 30 miljoen buffels in amper 30 jaar neergeschoten, weggeviste zalmbestanden, overbejaagde walvissen, voor irrigatie leeggepompte rivieren en meren, tot slaaf gemaakte of uitgemoorde inheemse volkeren en zwarte mensen. Wat zwak is en van waarde, sneuvelt onder de hebzucht.

10. Er is zo fantastisch veel moois te zien, te proeven en te beleven. Onbereikbare bergen en nauwe dalen, meren en zeeën, gortdroge woestijnen, glitterende gletsjers en stomende jungles, intimiderende rivieren en kolkende watervallen, heerlijk tropisch fruit en ongekende groenten, verwelkomende dorpen en steden, warme vriendelijke mensen en speelse kinderen.

Trans Abya Yala is volbracht. Een innige omarming. We bekijken mekaar, met vochtige ogen, en zetten koers naar Buenos Aires, dan naar huis.

Dank om mee te kijken en te lezen… wie weet om mee te reizen.µ

Anne en Luk

Whale!!! (NL here above)

Cannon fire—at least that’s what it sounds like—rolls through the mountains. I open my eyes and peer through a narrow slit in the sleeping bag that was left open. The sky turns orange, casting a reddish glow over the snow-white mountains. It is midnight, yet still light: for a moment the sun touches the horizon and then climbs back up again. Then… another salvo of loud bangs and rumbling in the mountains. It is glacier ice cracking and breaking; thousands of tons of ice and snow thunder down into the sea. We vaguely see a cloud of drifting snow rising beneath this force of nature. The penguin that took up position next to our sleeping bag a few hours ago doesn’t seem bothered. This is everyday fare for him (or her).

Together with about ten others, we are camping in Antarctica. We were dropped off by zodiacs that have since returned to the ship. A sleeping bag in an oversized nylon sack, a small air mattress, trampling the snow flat into a small rectangular bed—and Bob’s your uncle. No, no tent. Where the snow had been soft and slushy a few hours earlier, it is now rock-hard frozen. Luckily, the sleeping bag is top quality. For sanitation, a portable toilet is provided; nothing—absolutely nothing—may be left behind on the ice after camping.

It will be a night never to be forgotten; not because of blissful sleep (a maximum of two hours) and not because of the cold (it was quite comfortable in the sleeping bag), but because of the sounds of the polar night: cracking glacier ice, avalanches in the mountains, chattering penguins, and the blowing and soft singing of the whales.

At 5 a.m. we get up. Our penguin friend keeps a little distance while we pack up. It is bitterly cold, the sky above our heads steel blue, and over the polar sea hangs a thick white fog. Out of that mist, three zodiacs suddenly emerge—our transport back to the warm ship.

We’re not entirely sure, but is our penguin pointing at us—or is it a farewell wave?

Ushuaia

Just over seven days ago we arrived in Ushuaia after more than 40,000 km of zigzagging through the Americas. It was an emotional arrival, even though the city itself is not particularly remarkable. Ushuaia consists of three parts: an industrial zone, a tourist center, and, against the mountains, impoverished neighborhoods where houses are built from corrugated metal sheets and plywood. Everywhere, the “end of the world” atmosphere is carefully cultivated.

We take trips into Tierra del Fuego National Park and camp along the Beagle Channel—magnificent; at Estancia Harberton—magnificent.

During a walk through the city, we step into an office that organizes excursions in the region. Do they have any last-minute options to Antarctica? Three days later, we board a ship at a third of the usual price. You don’t have to be handsome to be lucky. (But it helps 😉)

For ten days we will be on the sea, on ice, and on rocks. The Drake Passage, with its rough seas, puts our stomachs to the test, but once we are closer to the islands and the Antarctic mainland, the sea calms and the waves become minimal.

We go snowshoeing, kayaking, and explore the surroundings by zodiac. Often under a strong sun (but with a biting cold wind), we visit colonies of hundreds of penguins, search for—and find—leopard seals, see dozens of beautiful birds, admire orcas, and cross paths with many, many whales. As heart-stealing as the comical penguins are, the whales make the deepest impression—often mother and calf, cruising together in search of food. Once, they even come very close during a kayaking trip; fortunately, they too respect the rules… keeping their distance. Do I need to underline that these were extraordinary, beautiful days?

And yes, there are plenty of rules. Great efforts are made to minimize our impact on nature and wildlife. On departure from and return to the ship, boots are disinfected; on land, you may not kneel or sit on rocks or snow; you may not walk on the paths penguins make through the snow; and you must always keep your distance. During landings, you cannot use the toilet, nor eat or drink.

Still, we feel some guilt… our visit—tourism—is a threat to this pristine continent. Our guide, an ecologist, disagrees. By allowing people to see the continent’s beauty, there is also the will to protect it and to keep oil drillers, miners, and krill fishermen at bay. Let’s hope so.

Krill

We learn that whale populations are recovering and that seals are also doing better after the heavy hunting of past decades. The new danger to nature is krill fishing. At the bottom of the food chain is krill, a shrimp-like creature that swims in pink-reddish clouds of hundreds of thousands of individuals in Antarctic waters. Krill is food for penguins, whales, birds…

Every year, thousands of tons of krill are already being harvested by gigantic fishing vessels; it is processed for many applications, including animal feed—mainly for dogs and cats. Year after year, more and more. Once again… unrestrained.

After ten days on board, we say goodbye to a few new friends and to a magnificent continent. An unexpected and wondrous tailpiece to our trans-American journey. Dazed and impressed, we find our camper neatly back; Altai is also wagging her tail happily at the reunion. At least someone is happy… 😉

Lasting memories

What sticks after 40,000 km of zigzagging across a continent? At least these ten observations…

It is possible for two (three, when including Altai) people to live in just a few square meters in a camper. No violence occurred; no blue helmets were needed 😉
Apart from the chassis (😉), the Nissan Navara is a solid piece of equipment. The pickup faithfully devoured kilometers and served as our off-road companion. Just hang in there a bit longer.
Altai, our beloved dog, was and is added value—timid during the day but actively on guard at night; even if crossing borders was not always easy.
New technology—WhatsApp and the like—makes it possible to stay in touch with home almost everywhere. Map and compass… completely a thing of the past with GPS.
The smartphone rules—everywhere in the world—the lives of young people; from the deepest jungle to the highest volcanic peak, their gaze is fixed on a 50-square-centimeter screen.
Traditional local clothing has all but disappeared. Baggy jeans in Brussels? Also baggy jeans in Santiago or Ushuaia. Tight tops and (too) short T-shirts in Dilbeek… just the same in Mexico City and Calgary. Global “throwaway” fashion is a fact.

But more seriously…

Plastic is everywhere. We found plastic bottles in small tributaries of the Amazon River and on the summits of volcanoes. Also, in the stomachs of (baby) penguins… plastic.
Most people are well-intentioned and decent. Wherever we went, we were always warmly and kindly received. Not once were we threatened or felt unsafe. Maybe we were lucky—but still… most people are good.
Humanity is dangerous. Where individuals often prove decent, humanity as a whole is frighteningly dangerous—to each other and to nature. Thirty million bison shot in barely 30 years; salmon stocks fished out; whales overhunted; rivers and lakes pumped dry for irrigation; indigenous peoples and Black people enslaved or exterminated. What is weak and valuable falls to greed.
There is so incredibly much beauty to see, to taste and to experience: inaccessible mountains and narrow valleys, lakes and seas, bone-dry deserts, glittering glaciers and steaming jungles, intimidating rivers and roaring waterfalls, delicious tropical fruit and unfamiliar vegetables, welcoming villages and cities, warm friendly people, and playful children.

Our Trans Abya Yala (America) journey is complete. A heartfelt embrace. We look at each other, eyes moist, and set course for Buenos Aires—then home.

Thank you for watching and reading along… who knows, maybe to travel along.

Anne and Luk